This site uses cookies

We use the information stored by cookies for statistical purposes and to adapt the site to individual needs of users. Cookies may also be used by research companies we cooperate with and suppliers of multimedia applications. You may change cookie settings in your web browser.

Using the website without changing the settings for cookies means that they will be saved in the device memory. For more information see our Cookies policy.

close

Current issue:

Current issue

Back

angielskipolskiniemiecki

angielski
Wolnica Square in Cracow

Wolnica Square in Cracow What was it? What is it? What will it be? It used to make up quite a significant part of the Rynek (Market Square) in the town of Kazimierz, near Cracow. The trading there was very intensive, because as the name of the square still indicates (Polish wolny = free), medieval Kazimierz had been given the privilege to undertake free trade. Numerous stalls stood in an area, which measured 144 m x 188 m, quite a sizable space for a medieval market square. And there were not only stalls in the market, but also Kazimierz cloth shops, a scale and a cropping house. In keeping with tradition, most probably a wooden town hall was built after the creation of Kazimierz (1335), but this was burnt down relatively soon after its construction. A brick town hall was then built in 15th century, but little remains except for the walls, or rather the foundations, of the present building, which houses the Ethnographic Museum.
The old Rynek witnessed many fires and Swedish invasions, after which the whole town went into a deep decline. This was also a place where a scandalous burglary took place when the cloth stalls were burgled by the ordinary people and, horror of horrors, some of the councillors at the end of 18th century. The years passed, and became centuries. The size of the old market square was changed significantly in the late 1930s due to planning regulations, for as Kazimierz had ceased to be a separate town, it no longer needed its own market square. The old medieval architecture, which once surrounded the square, had disappeared long before and new buildings were constructed. Today the buildings surrounding the square mostly date back to 19th century. And so what is Wolnica Square (Plac Wolnica) now? To be truthful, it is difficult to say. It is a little bit of everything. A venue for various events, on occasions even for concerts, the square surrounding the Ethnographic Museum, a shortcut between ul. Krakowska and ul. Bożego Ciała. The buildings around the square today are mainly tenement houses, but there are also shops and eating places. Wolnica Square is in general far from busy and in a way it seems to be waiting for a decisive move that would determine its identity and its own character.
So, what will it be like in the future? A competition aimed at the reconstruction of Wolnica Square has been won by the architects, Lewicki & Łatak. These designers have suggested that the whole square should be covered with a wooden floor, with additional wooden constructions as well. It is intended to use teak for this purpose, with the wood to be obtained from the teak trees that mainly grow in southern and south-eastern Asia, where they form monsoon forests. They can grow to a height of 45 m and live for about 200 years. Teak does not become saturated during wet weather as it contains oily substances and silicon acid. Due to this property elegant looking quays are covered with teak boards, and although often covered with sea water, they are resistant to any alteration in their form. Benches, steps, flower stands, are all also made from teak. Perhaps the teak will last as long in Cracow. Certainly it is true that this project is something entirely new, with no connection whatsoever to the traditions of this historical square. But why not? (Z. Łuczyńska)

polski
Plac Wolnica w Krakowie

Czym był ? Czym jest? Czym będzie? -  Był znaczną częścią Rynku w mieście Kazimierz koło Krakowa. Handlowano tam intensywnie, bo jak utrzymująca się nadal nazwa wskazuje, miał średniowieczny  Kazimierz  przywilej wolnego handlu. Liczne stragany mieściły się na powierzchni wynoszącej ok. 144 m na 188 m, a zatem był to jak na wieki średnie, duży plan. Ale nie tylko stragany tam były, nie tylko sukiennice kazimierskie i nie tylko waga i postrzygalnia. Bo na Rynku, jak zwyczaj nakazywał postawiono tuż po lokacji Kazimierza /1335 r / ratusz, prawdopodobnie drewniany, który szybko uległ spaleniu. Murowany powstał w wieku XV. Ale niewiele z niego zostało w murach a raczej w fundamentach obecnego budynku, a niegdysiejszego ratusza, obecnie Muzeum Etnograficznego.
Był też dawny Rynek świadkiem pożarów, najazdów szwedzkich, po których nastąpił głęboki upadek całego miasta,  Był też miejscem skandalicznych kradzieży kramów sukienniczych, rozkradzionych przez pospólstwo z udziałem, o zgrozo! niektórych radnych, w końcu XVIII wieku. Mijały wieki, mijały lata. W końcu lat trzydziestych XIX wieku na skutek planu regulacyjnego, znacznie zmniejszyły się wymiary dawnego rynku. Kazimierz przestał być też odrębnym miastem, rynek  zatem nie  był mu potrzebny. Dawno zniknęła średniowieczna zabudowa mieszkalna wokół placu, powstały nowe budynki, tak więc obecna 0taczająca Plac zabudowa pochodzi przeważnie z XIX wieku.  A czym teraz jest Plac Wolnica? - trudno na to odpowiedzieć. Wszystkim po trochu. Miejscem rozmaitych imprez, czasem koncertów, placem otaczającym budynek Muzeum Etnograficznego, przejściem komunikacyjnym między ul. Krakowską a Bożego Ciała? W otaczających plac budynkach przeważnie mieszkalnych, mieszczą się sklepy i lokale gastronomiczne. Ale przeważnie panuje na Wolnicy niewielki ruch, a plac jakby wyczekiwał na jakieś zdecydowane samookreślenie, na własny charakter.
Zatem, co tam będzie?  W ramach ogłoszonego konkursu na przebudowę Wolnicy, wyłoniono zwycięzców – Pracownię Architektoniczną „ Lewicki i Łatak” Projektanci zaproponowali wyłożenie całego placu posadzką drewnianą, a także zastosowanie drewnianych elementów małej architektury. Ma być do tego użyte drewno tekowe, „teczyna”. Drzewa te rosną głównie w południowej i południowo wschodniej Azji, tworząc lasy monsunowe. Wyrastają do ok. 45 m. wysokości, żyją do 200 lat. Drewno tekowe nie nasiąka wilgocią, zawiera bowiem oleiste substancje i kwas krzemowy. Widziałam w Szwecji pięknie wykonane nabrzeże morskie, wyłożone deskami tekowymi. Często zalewane wodą, nie ulega zmianom. Ławki, stopnie schodów, kwietniki – wszystko także z teczyny. Może zatem i u nas długo by wytrwało? To prawda jednak, że w tym historycznym wnętrzu placu, byłoby to coś zupełnie nowego, bez tradycji - Ale może i dobrze?

niemiecki

Der Wolnica-Platz im Krakauer Stadtteil Kazimierz ist ein Teil des früheren Marktplatzes, der im Mittelalter Ausmaße von ca. 188 x 144 m hatte. Auf ihm befanden sich außer dem Rathaus (anfangs ein Holzgebäude), den Tuchhallen, der Waage und der Tuchschererwerkstatt zahlreiche Verkaufsstände. Kazimierz besaß das Recht des freien Handels, was sich von damals bis heute im Namen des Platzes erhalten hat. Eingerichtet unmittelbar nach der Anlage von Kazimierz im Jahre 1335, wurde der Platz ringsherum mit Gebäuden, anfangs aus Holz, ausgestattet und wurde im Laufe der Zeit von zahlreichen Bränden betroffen. In dem oben erwähnten Ausmaß überdauerte er bis zum 19. Jh., da erfolgte seine Regulierung und Verkleinerung. Im ehemaligen Rathaus wurde das bis heute bestehende Ethnografische Museum untergebracht, aber der ehemalige Marktplatz verlor den Charakter eines zentralen Platzes. Gegenwärtig von Wohnhäusern mit Geschäften und gastronomischen Einrichtungen umgeben, wartet der Platz auf eine neue Chance zur Bestimmung seiner Funktion. Als Ergebnis eines Architektenwettbewerbes soll ein Umbau erfolgen, dabei soll der Boden mit Teakholz ausgelegt und kleinteilige Architektur aus dem gleichen Material ergänzt werden.

Based on: / In Anlehnung an:  „Ulice i Place Krakowskiego Kazimierza”  – B. Krasnowolski,
„Miasto Kazimierz pod Krakowem” – S. Świszczowski, internet.

Information published at 1 August 2010