This site uses cookies

We use the information stored by cookies for statistical purposes and to adapt the site to individual needs of users. Cookies may also be used by research companies we cooperate with and suppliers of multimedia applications. You may change cookie settings in your web browser.

Using the website without changing the settings for cookies means that they will be saved in the device memory. For more information see our Cookies policy.

close

Current issue:

Current issue

Back

angielskipolskiniemiecki

angielski
Suburb of Former Town of Kazimierz

Suburb of Former Town of Kazimierz A communications route connecting the north and the south ran through Stradom (a district of Cracow since 1800) in the period before the foundation of Kazimierz. The route of Stradom Street differs from those of other streets, which were laid out regularly in a fairly free layout. This is so, because it was situated outside the walls of the town of Kazimierz in the Middle Ages and, thus, for contemporary constructors it did not matter how it ran. It was just a trade route from Cracow, on which goods were transported to the crossing on the River Vistula.
Stradom belonged at one time to Kazimierz, at another to time to Kraków and then once again to Kazimierz, until King Władysław Łokietek (Ladislaus the Short), who succeeded to the throne in 1306, incorporated Stradom into the newly created settlement of Nova Civitas in Okół (Nowe Miasto na Okole). However, his son King Kazimierz Wielki (Casimir the Great) decided that the area extending between the new settlement and Wawel Hill belonged to Kazimierz, according to the foundation act of the town of Kazimierz, which was issued in 1335. This fact had a big impact on the relatively dynamic development of Stradom, the most important suburb of Kazimierz. Soon a hospital with a church and a monastery, to which the Missionary Fathers from Miechów were brought later, was constructed there. A Baroque fragment of a church dedicated to St. Jadwiga can still be seen in the courtyard of building No. 12/14 in ul. Stradom. New buildings were constructed one after another and the area between the present-day ul. Św. Agnieszki and ul. Stradom was developed too. The inhabitants of Stradom called the area ‘Raj’ (Paradise) for many years. The name came from a fabulous garden belonging to a Mikołaj Loszek, which was referred to as ‘Raj’ from the 15th century. At the same time the name ‘Piekło’ (Hell) was used to refer to the area lying opposite ‘Raj’ i.e. the part of present-day ul. Stradom where buildings No. 16 and 18 are situated. There may have been a big fire there then. Both names appear in archival documents.
The end of the 15th century and the whole of the 16th century is the best time in the history of this suburb of Kazimierz. It became a densely built-up residential area in which buildings were owned by members of the gentry. During King Alexander’s reign there were fears that because the area was not walled it was dangerous to live in because of the threat posed by Turkish invasions. Eventually, in 1523 King Zygmunt Stary (Sigismund the Old) confirmed all the privileges once granted to Stradom, which enabled its further development until the 17th century and the Swedish invasions of the area which was not protected by any fortifications. Stradom never regained its former glamour after the destruction. Better times came in the 18th and 19th centuries and the street is still an important artery of Cracow.

polski
Przedmieście dawnego miasta Kazimierz

Przez Stradom, od roku 1800 dzielnicę Krakowa, w okresie przedlokacyjnym Kazimierza, przebiegał szlak komunikacyjny, łączący północ z południem. Przebieg ulicy Stradom, różni się od regularnie wytyczanych ulic, dość swobodnym układem. W średniowieczu bowiem znajdowała się ona poza murami miasta Kazimierz i ówcześni budowniczy, niezbyt interesowali się jej ukształtowaniem. Ot, była po prostu handlowym szlakiem, wybiegającym z Krakowa, którym wędrowały transporty z towarami, zdążajace do przeprawy przez Wisłę.
Stradom należał to do Krakowa, to do Kazimierza. Król Władysław Łokietek, który objął tron w 1306 roku, tworząc Nowe Miasto na Okole, przyłączył do niego Stradom. Ale już jego syn, król Kazimierz Wielki, wydając akt lokacyjny miasta Kazimierza w roku 1335, uznał teren zawarty między nowozałożonym miastem, a Wawelem, jako należący do Kazimierza. Fakt ten, wpłynął na dość szybki rozwój Stradomia, najważniejszego przedmieścia Kazimierza. Wkrótce powstał tam szpital z kościołem i klasztorem, gdzie osadzono Bożogrobców z Miechowa. Do dziś zachował się barokowy fragment rozbudowanergo po najazdach szwedzkich, kościoła św. Jadwigi, znajdujący się w podwórzu budynku nr 12/14 przy ulicy Stradom. Powstawały nowe budynki, zabudowany został plac znajdujący się między obecnymi ulicami św. Agnieszki a Stradomiem. Długie lata utrzymywała się jednak wśród mieszkańców jego nazwa – „Raj” tak bowiem określano od XV wieku, malowniczy ogród niejakiego Mikołaja Loszka. W tym samym okresie, naprzeciw „Raju” w obecnym rejonie ul. Stradom 16 i 18, pojawiła się nazwa „Piekło” pochodząca od jakiego, tamtejszego wielkiego pożaru. Nazwy te pojawiają się w dokumentach archiwalnych.
Najświetniejszym okresem przedmieścia kazimierzowskiego, jest koniec XV i XVI wiek. Powstaje zwarta zabudowa, w znacznej większości murowana, której właściciele należą do szlacheckich rodów. Jednakże podczas panowania króla Aleksandra, pojawiły się obawy, że nieochroniony murami teren, może stanowić zagrożenie ze strony Turcji. Ostatecznie jednak król Zygmunt Stary w roku 1523 potwierdził przywileje Stradomia, co pozwoliło na dalszy jego rozkwit, aż do XVII wieku i najazdu Szwedów na niezabezpieczony fortyfikacjami teren. Po zniszczeniach Stradom już nie odzyskał dawnej świetności. Rozbudowa pojawiła się dopiero w końcu XVIII i w XIX wieku i do dziś ulica ta stanowi ważną arterię miejską.

niemiecki

Die gegenwärtige Straße ul. Stradom, bebaut mit Objekten vom Ende des 17. Jh. sowie aus dem 19. und dem Anfang des 20. Jh., war einst eine wichtige Verkehrsroute aus dem Norden in den Süden. Im Laufe der Jahrhunderte, bis zum Jahre 1800, als man Stradom Krakau einverleibte, gehörte es mal zur Stadt Krakau, mal zur Stadt Kazimierz als deren Vorstadt, die außerhalb der Befestigungsmauer gelegen war. Als König Kasimir der Große der Stadt Kazimierz ihre Gründungsurkunde verlieh, entschied er für einige Jahrhunderte die Zugehörigkeit von Stradom und verleibte es der durch ihn im Jahre 1335 angelegten Stadt ein. Stradom, durch Feuersbrünste vernichtet und durch Schwedeneinfälle im 17. Jh. verwüstet, gewann über lange Jahre seine ehemalige Pracht aus dem 16. Jh. nicht wieder. Von Wehrmauern nicht umgeben, was es den Angreifern ausgeliefert.
Erst Ende des 18. und im 19. Jh. wurde die Stadt wieder mit Gebäuden bebaut und erhielt den Rang einer wichtigen Stadtstraße, die sie bis heute darstellt, zurück.

Information published at 1 April 2008