This site uses cookies

We use the information stored by cookies for statistical purposes and to adapt the site to individual needs of users. Cookies may also be used by research companies we cooperate with and suppliers of multimedia applications. You may change cookie settings in your web browser.

Using the website without changing the settings for cookies means that they will be saved in the device memory. For more information see our Cookies policy.

close

Current issue:

Current issue

Back

angielskipolskiniemiecki

angielski
Jewish Festivals- Hanukkah and Purim

When the winter season comes, Christians start their preparations to celebrate Christmas. Expecting the birth of Christ is accompanied by a thorough clean up, buying presents, preparing traditional dishes, decorating the Christmas tree etc. A little bit earlier a similar hustle and bustle takes place in Jewish households. On the 25th day of the month of Kislev (usually in the middle of December) Hanukkah, or the Jewish Festival of Lanterns, falls. It is celebrated to commemorate the victorious Maccabee rising, which took place in 165 BC and is described in the First and Second Books of the Maccabees. It happened during the reign of King Antiochus Epiphanes, who was from the Syrian dynasty of the Seleucids. The Jews, who like Christians and Muslims are monotheists, rebelled against Hellenistic religion, forced on them by the Greeks, and against the profanation of the Temple. After several bloody, armed clashes the Jews managed to recover the seriously damaged Temple in Jerusalem, whereupon they removed the statues of Greek gods from it and rebuilt it. The altar was restored and a new gold menorah was cast. According to tradition a place of worship had to be consecrated, which was inseparably connected with the custom of lighting lights in the menorah. Unfortunately, there was not enough kosher olive oil to do this, as only one small flask sealed by the high priest was found. And then a miracle happened, as this small quantity of oil burnt in the menorah for eight days. This was long enough to press a new supply of olive oil, which allowed a constant flame to be kept in the Synagogue. To commemorate this an annual holiday was started, during which a single light is lit in the menorahs for eight days. This custom is still cultivated today, and a single light is lit each night for eight nights in special holders called hanukiahs in traditional, Jewish homes on the anniversary. The number of lights lit is increased by one candle or olive oil lamp each night until all eight lights are lit on the last day of Hanukkah. The light in the menorah is sacred and it cannot be used to illuminate the room or for work and it should burn in a candlestick at the window for a minimum half an hour.
Hanukkah, like the Christian holiday commemorating the birth of Christ, is a joyful, family holiday. Jews are not obliged to fast then; they visit friends and relatives and give presents, usually sweets, to children. In the long winter evenings families gather at festive meals, during which sweet dishes and small, traditional potato pancakes fried in oil are served.
Purim, also called the Jewish carnival, which is celebrated on the 14th day of the Hebrew month of Adar (February–March), is the happiest festival in the Jewish calendar. It commemorates events recorded in the Biblical Book of Esther, which took place at the court of the Persian King Ahasuerus in the 5th century BC. Esther, a beautiful Jewess and a foster child of her uncle Mordecai, became the king’s wife. Haman, who was a royal vizier to King Ahasuerus, and who hated Mordecai, persuaded the king to kill all the Jews as punishment for their alleged plotting and treason. Esther’s uncle learned about the plan and told his foster daughter about it. She decided to disclose her real nationality to the king and ask her husband for mercy. She also revealed to the king Haman’s machinations and wrong accusations. Ahasuerus stopped the execution of the decree according to which the Jews were to be exterminated, sentenced the libellous vizier to death by hanging and confiscated his property, and had Mordecai replace him in office. The Book of Esther is read at synagogues and whenever the name of Haman is mentioned, a lot of noise is made and the stamping of feet can be heard. Generous meals with alcohol are served and children prepare shows in which they dress up as the characters of the story. There is an atmosphere of joy and play. The name of the festival originates from the Hebrew word purim, which means ‘lots’, because the day of the failed extermination was decided by drawing lots.

Bibliography:
Encyklopedia Tradycji i Legend Żydowskich – Alan Unterman
Święta i Obyczaje Żydowskie – Ninel Kameraz – Kos
Kalendarz Żydowski – Almanach z r. 1990 – 1991 – Aleksander Pakentreger

polski
Żydowskie świeckie święta – Chanuka i Purim

Kiedy nadchodzi okres zimowy, wyznawcy religii chrześcijańskiej zaczynają przygotowania do świąt Bożego Narodzenia. Oczekiwaniu Narodzenia Pańskiego towarzyszą  gruntowne porządki, zakupy prezentów, przygotowywanie tradycyjnych potraw, strojenie choinek itd.
Nieco wcześniej podobna krzątanina panuje w domach żydowskich. 25 dnia miesiąca kislew, (zazwyczaj około połowy grudnia) wypada bowiem żydowskie Święto Świateł czyli Chanuka. Obchodzone jest na pamiątkę zwycięskiego powstania Machabeuszy.
Wydarzylo się to 165 lat p.n.e. i zostało opisane w I i II Księdze Machabejskiej a dotyczy okresu panowania Antiocha IV Epifanesa z syryjskiej dynastii Seleucydów. Judejczycy wyznający podobnie jak chrześcijanie i muzułmanie monoteizm, wystąpili w zbrojnym powstaniu przeciw narzucaniu im przez Greków hellenistycznej  religii i  przeciw zbeszczeszczeniu Świątyni. Po ostrych starciach bitewnych, Żydom udało się odzyskać poważnie zniszczoną Jerozolimską Świątynię w której po natychmiastowej odbudowie i usunięciu posągów greckich bogów, wzniesiono ponownie ołtarz i odlano ze złota nową menorę. Zgodnie z tradycją  należało miejsce kultu konsekrować a to wiązało się z obyczajem zapalenia w menorze świateł. Niestety, nie było wystarczającej ilości koszernej oliwy, znaleziono bowiem jedynie mały jej dzbanuszek opieczętowany przez arcykapłana. I wtedy stał się cud, bowiem ta maleńka ilość oliwy paliła się w menorze aż przez osiem dni. Był to wystarczający czas aby wytłoczyć jej nowy zapas który pozwalał na utrzymanie w Synagodze ciągłego światła. Na tę pamiątkę ustanowiono coroczne święto zapalania świateł w menorach przez osiem dni. Do dnia dzisiejszego w żydowskich, tradycyjnych domach w specjalnych świecznikach zwanych chanukijami zapala się w domach, w rocznicę owego wydarzenia w każdy  wieczór o jedno światło oliwne bądź świecę więcej, aż do zapalenia wszystkich ośmiu w ostatni dzień Chanuki. Światło w menorze jest święte, nie może służyć do oświetlenia mieszkania czy do pracy i powinno się palić minimum pół godziny, w świeczniku stojącym przy oknie.
Chanuka, podobnie jak chrześcijańskie święto Narodzenia Pańskiego jest radosnym świętem rodzinnym. Nie obowiązuje Żydów post, odwiedza się znajomych i rodzinę, obdarowywuje dzieci podarkami, zazwyczaj są to słodycze. W zimowe dnie, w długie wieczory rodziny gromadzą się przy świątecznych posiłkach, podczas których podaje się słodkie potrawy i tradycyjne słodkie racuszki smażone na oliwie.
Najweselszym świętem żydowskim jest Purim nazywany żydowskim karnawałem a obchodzonym 14 i 15 dnia miesiąca adar ( luty – marzec ). Nawiązuje ono do wydarzeń zapisanych w Biblii w Księdze Estery, które wydarzyły się w V w p.n.e. na dworze potężnego króla perskiego Achaszwerosa. Żoną jego została piękna Żydówka Estera wychowanka wuja Mordechaja. Ministrem króla był nienawidzący Mordechaja Haman, który namówił władcę do ukarania śmiercią wszystkich Żydów za rzekome spiskowanie i zdradę króla. Przypadek sprawił, że wuj Estery dowiedział się o zamiarach Hamana i powiedział o tym Esterze która postanowiła ujawnić swą narodowość i błagać królewskiego małżonka o łaskę. Ujawniła także knowania i fałszywe oskarżenia Hamana. Achaszweros wstrzymał wykonanie zaplanowanej przez Hamana zagłady Żydów,  ministra oszczercę nakazał powiesić, jego majątek skonfiskować a stanowisko powierzyć Mordechajowi. Na tę pamiątkę w synagogach odczytuje się tekst Księgi Estery czyniąc hałas i  tupiąc przy wymienianiu imienia Haman. W domach spożywa się obfite posiłki z alkoholem, dzieci urządzają przedstawienia przebierając się za postacie z tej opowieści, panuje radość i zabawa. Nazwa święta pochodzi od hebrajskiego słowa purim oznaczającego - losy – ponieważ dzień niedoszłej zagłady wybrano właśnie drogą losowania.

niemiecki

Auf den 25. Tag des Monates kislew, das heißt etwa auf Mitte Dezember, fällt das jüdische Fest Chanuka, auch Lichterfest genannt. Es wird zur Erinnerung an die Ereignisse begangen, die in der Bibel im ersten und zweiten Buch der Makkabäer beschrieben wurden. Es geschah im Jahre 165 v. Chr. zur Zeit der Regierung des vermögenden Herrschers Antiochus IV. Epiphanes, während der die Juden wegen ihrer Religion verfolgt wurden. Nach den siegreichen Kämpfen der Aufständischen unter der Führung der Makkabäer gelang es den Juden, das geschändete Gotteshaus zurückzuerobern. Nach dessen Wiederaufbau verhinderte jedoch der Mangel an koscherem Öl, das man zum Anzünden der Menora braucht, die Einweihung. Gefunden wurde lediglich eine winzige Kanne mit Öl, die mit dem Siegel des Erzpriesters versehen war. Zur Verwunderung und Freude der Gläubigen brannte diese kleine Ölmenge ununterbrochen acht Tage lang. Die wurde zu einem Wunder erklärt und beschlossen, dass man am Jahrestag dieses Ereignisses das Chanuka-Fest begehen und das Öl oder die Kerzen in den Menoren acht Tage lang anzünden soll, an jedem der acht Tage ein Licht mehr. Chanuka gehört, dem christlichen Weihnachten ähnlich, zu den fröhlichen Feiertagen, die man im Familienkreis begeht.
Der fröhlichste jüdische Feiertag ist jedoch Purim, das am 14. und 15. Tag des Monats adar begangen wird und überwiegend auf den Februar oder Anfang März fällt. Oft jüdischer Karneval genannt, gedenkt Purim der glücklichen Rettung der Juden vor dem Untergang, die sie der schönen Jüdin Esther verdankten. Diese Ereignisse wurden im Buch Esther beschrieben, das in den Synagogen gelesen wird. Zu Hause feiert man an einem reich mit Speisen und Alkohol gedeckten Tisch und besucht die Bekannten. Die Kinder verkleiden sich gewöhnlich als biblische Personen und veranstalten Spiele, die die Ereignisse aus dem 5. Jh. v. Chr. am Hof des persischen König Achaschwerosch widerspiegeln sollen.

Information published at 28 April 2009