This site uses cookies

We use the information stored by cookies for statistical purposes and to adapt the site to individual needs of users. Cookies may also be used by research companies we cooperate with and suppliers of multimedia applications. You may change cookie settings in your web browser.

Using the website without changing the settings for cookies means that they will be saved in the device memory. For more information see our Cookies policy.

close

Current issue:

Current issue

Back

angielskipolskiniemiecki

angielski
Jewish Architects in Cracow - Edward Kreisler

Edward Kreisler (1903-1946) was undoubtedly one of the most outstanding architects of Jewish origin working in Cracow in the 1930s. He graduated in architecture from the Polytechnic in Lvov in 1926 and almost immediately started work in the Civil Engineering Department in Cracow, where he was appointed manager in 1934. Until the outbreak of the Second World War his career was connected mainly with the Architecture Department of the Cracow municipal authority, which was in charge of designing, constructing and preservation of the city’s buildings.
Kreisler designed alone and with others several public buildings. The modernistic building at No 4 ul. Oleandry, which is today a hostel (Miejski Dom Wycieczkowy), is one interesting example of his designs. Together with architect Czesław Boratyński from the same department he designed the building of the National Museum at No 1 Aleja 3 Maja. Bolesław Schmidt, one of three Warsaw architects awarded in the competition for designing the Museum, also co-operated with Kreisler. The design of the museum building was of the heavy, monumental character of modernistic classicism. The outbreak of the Second World War made it impossible to construct the building exactly in the form designed by Kreisler and his partners, and several other designs by this architect were never to be realised either. As the manager of a municipal office Kreisler was not allowed to run a private design office. Therefore, in 1934 he established cooperation with Jakub Spira, a civil engineer specialising in reinforced concrete constructions. It was after this that many townhouses, ostensibly designed by Spiro but actually the work of Kreisler, were built. No 13 ul. Lenartowicza is an example.
In the 1930s there were many engineers of Jewish descent in Cracow engaged in various professions. Unfortunately, many Jewish architects of various specialisations were killed during the Nazi occupation. Edward Kreisler luckily survived, but his death just after the end of the war in 1946 was premature.
His son Adam was a child at the time. When he grew up, he followed in his father’s footsteps, and after graduating in Architecture from the Cracow Polytechnic he worked as an architect in Cracow and then in Sydney (Australia). Thanks to his talents and high qualifications he became a Professor of Architecture there, a position he still holds today.

The text ‘Jewish Architects in Cracow – Edward Kreisler’ was based on the book entitled ‘The City of the Dead – Public Architecture of the Jewish Religious Community in Cracow in 1868-1939’, written by Barbara Zbroja and published by WAM in 2005.

polski
Architekci Żydzi w Krakowie - Edward Kreisler

Jednym z najwybitniejszych architektów narodowości żydowskiej, działających w Krakowie w latach trzydziestych XX wieku, był niewątpliwie Edward Kreisler. W roku 1926 ukończył z wyróżnieniem studia architektoniczne na Politechnice Lwowskiej, a tuż po uzyskaniu dyplomu rozpoczął w Krakowie pracę w Urzędzie Budownictwa Miejskiego, gdzie, od 1934 roku pełnił funkcję Kierownika Oddziału. Aż do wybuchu II wojny światowej, jego życie zawodowe związane było głównie z pracą w magistracie krakowskim, w Oddziale Architektury, zajmującym się projektowaniem, prowadzeniem prac budowlanych, oraz konserwacją obiektów miejskich.
W ramach swych obowiązków służbowych, projektował sam, bądź współpracując, budynki przede wszystkim użyteczności publicznej. Interesującą realizacją jest istniejący przy ulicy Oleandry 4 modernistyczny budynek Miejskiego Domu Wycieczkowego. Wspólnie z architektem Czesławem Boratyńskim, także pracującym w Urzędzie Budownictwa, zaprojektował gmach Muzeum Narodowego przy Alei 3 Maja 1.Współpracował z nim także Bolesław Schmidt, jeden z trzech warszawskich architektów nagrodzonych w konkursie na projekt tego Muzeum. Projekt gmachu, został utrzymany w ciężkim, monumentalnym charakterze, modernistycznego klasycyzmu. Wybuch II wojny światowej, uniemożliwił wykonanie budynku dokładnie w formie zaprojektowanej przez Kreislera i współtwórców. Wiele innych projektów tego architekta, także nie zdążyło doczekać realizacji. Kreisler, będąc kierownikiem Urzędu miejskiego, nie mógł prowadzić prywatnej firmy architektonicznej. Zatem od roku 1934 związał się z inżynierem budownictwa, biegłym sądowym – Jakubem Spirą, specjalistą od konstrukcji żelbetowych. Powstało wtedy wiele projektów kamienic mieszkalnych, sygnowanych przez Spirę, ale faktycznie zaprojektowanych przez Edwarda Kreislera. Jednym z tych obiektów jest kamienica stojąca przy ulicy Lenartowicza 13.
W okresie przedwojennym, w latach trzydziestych, działało wielu inżynierów pochodzenia żydowskiego, którzy chętnie włączali się także w działalność różnych stowarzyszeń zawodowych. Wielu żydowskich inżynierów, różnych specjalności, niestety zginęło tragicznie podczas okupacji hitlerowskiej. Edward Kreisler szczęśliwie przeżył, ale zmarł młodo, tuż po wojnie, w roku 1946.
Jego syn, Adam, był wtedy jeszcze dzieckiem. Kiedy dorósł, wstąpił w ślady ojca, i po ukończeniu Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej rozpoczął pracę zawodową, początkowo w Polsce, w Krakowie, a następnie w Sydney, w Australii. Dzięki swym zdolnościom i wysokim kwalifikacjom, został profesorem na Wydziale Architektury w Sydney, gdzie sprawuje tę funkcję nadal, po przejściu na emeryturę.

Tekst: „Architekci Żydzi w Krakowie - Edward Kreisler”, został opracowany na podstawie książki  „Miasto umarłych. Architektura publiczna Żydowskiej Gminy Wyznaniowej w Krakowie w latach 1868-1939”, Kraków 2005.  Autor Barbara Zbroja

niemiecki

In der Zwischenkriegszeit waren in Kraków viele Architekten jüdischer Herkunft tätig. Einer der namhaftesten war der Ingenieur Edward Kreisler, der sein polytechnisches Studium an der Technischen Universität Lemberg beendet hatte. In seiner beruflichen Tätigkeit war er jedoch eng mit Krakau verbunden. Über viele Jahre hatte er ein hohes Amt im städtischen Bauamt inne, er führte jedoch im Rahmen seiner Aufgaben auch zahlreiche Projekte selbständig oder in Zusammenarbeit aus, so z.B. mit dem Ingenieur Czesław Boratyński beim Entwurf des Gebäudes des Nationalmuseums in der Allee 3 Maja in Krakau.
Er verband sich beruflich auch mit dem Ingenieur Jakub Spira, einem Spezialisten für Stahlbetonkonstruktionen, ebenfalls jüdischer Abstammung. Dabei entstanden nach dem Entwurf von Edward Kreisler viele Wohngebäude mit einer interessanten Architektur, darunter die Gebäude in der Straße ul. Lenartowicza 13 sowie in der Straße ul. Oleandry 4. Architekt Kreisler überlebte glücklicherweise die Okkupierungs- und Holocaustzeit, in der viele andere Schaffende jüdischer Herkunft ums Leben gekommen sind. Dennoch ist er jung, im Jahre 1946 im Alter von lediglich 43 Jahren, in Krakau verstorben. Sein Werk wird von seinem begabten Sohn Adam fortgesetzt, der in Sydney in Australien lebt und dort als Professor (jetzt schon pensioniert) an der Fakultät für Architektur arbeitete.

Der Text „Jüdische Architekten in Krakau - Edward Kreisler” wurde auf der Grundlage des Buches „Miasto Umarłych“ („Totenstadt). Öffentliche Architektur der jüdischen Glaubensgemeinde in Krakau in den Jahren 1868 - 1939”, Krakau 2005, Autorin Barbara Zbroja, erstellt.

Information published at 7 May 2008