This site uses cookies

We use the information stored by cookies for statistical purposes and to adapt the site to individual needs of users. Cookies may also be used by research companies we cooperate with and suppliers of multimedia applications. You may change cookie settings in your web browser.

Using the website without changing the settings for cookies means that they will be saved in the device memory. For more information see our Cookies policy.

close

Current issue:

Current issue

Back

angielskipolskiniemiecki

angielski
Industrial Activity of the Liban family in Podgórze

The disused quarry, which dates back to the Middle Ages and which was still being excavated in the late nineteenth century, is associated by today’s tourist with scenes from Steven Spielberg’s film ‘Schindler’s List’. It was in the quarry that Allan Starski, who was awarded an Oscar for art direction for the film, built a huge set, reconstructing at the foot of the Krakus Mound the former Płaszów extermination camp. The set, based on original photographs, included thirty-four barrack houses, eleven watch towers and a narrow-gauge railway, and was surrounded entirely with a barbed-wire fence. Spielberg shot the first scenes in the Liban Quarry on 2 March 1993.
But before all that happened and the former quarry became the largest film set in Poland, it had already run up a history of over 100 years in connection with the Liban family. Liban & Ehrenpreis, a company founded by Józef Liban and Max Ehrenpreis, slaked lime there in the nineteenth century. Bernard Liban, another member of this respected industrial family and a graduate of the Technological Institute in Cracow, started business in the 1880s, opening a gypsum factory and then the Portland Cement Factory in Bonarka in Podgórze.
He improved production, introducing modern equipment he himself had invented, and by the beginning of the twentieth century, 350 people were working in Bernard Liban’s plants. In 1906 he opened a soda factory in Borek Fałęcki, which in 1909 was bought by Belgian industrialist Ernest Solvay.
Bernard Liban also performed public functions. He was a councillor in the town of Podgórze, was involved in the activity of the county department in Wieliczka, and was a member of the Chamber of Trade and Industry in Cracow. In 1863 he took part in the January Rising, which later brought him many problems.
In 1871 he married Julia Grunberg, who came from a very wealthy industrial family. They lived at Ulica Lwowska 18 and had ten children.
At present the descent into the quarry is not safe. There is water at the bottom, and its edges are heavily overgrown. However, a walk on the path which runs along the top of the quarry on the side of the Krakus Mound affords a good view of its interior.
Not many people who look down today know about the Liban family, who industrialised the traditional mining of building stone, and whose influence extended far beyond the district of Podgórze.

polski
Działalność przemysłowa rodziny Libanów w Podgórzu

Urwisko po dawnym kamieniołomie pamiętającym jeszcze czasy średniowiecza, rozbudowanym przez Bernarda Libana, oglądane przez współczesnego turystę, związane jest przede wszystkim ze scenami z filmu Stevena Spielberga „Lista Schindlera”. W tym miejscu bowiem Allan Starski nagrodzony za ten film Oscarem, zbudował olbrzymią scenografię, rekonstruując u stóp kopca Krakusa płaszowski obóz zagłady. Wzniesiono w tym celu w oparciu o zachowane zdjęcia, 34 baraki, 11 wież strażniczych, doprowadzono szyny waskotorowej kolejki a całość ogrodzono drutem kolczasym. Pierwsze zdjęcia w kamieniołomie „Liban” Spielberg nakręcił 2 marca 1993 roku.
Ale zanim stare wyrobisko stało się największą scenografią filmową w Polsce, miało za sobą ponad stuletnią historię, a jego nazwa związana jest z nazwiskiem rodziny Libanów. Wypalaniem wapna zajmowała się tu w XIX w. Spółka „Liban and Ehrenpreis”założona przez Józefa Libana i Maxa Ehrenpreisa. Inny członek tej znanej rodziny przemysłowców, Bernard Liban, absolwent Szkoły Realnej przy Instytucie Technicznym w Krakowie, rozpoczął swoją działalność gospodarczą w latach 80 XIX wieku zakładając fabrykę gipsu, a następnie Fabrykę Portland Cementu w Bonarce (część Podgórza). Udoskonalił produkcję wprowadzając nowoczesne urządzenia własnej konstrukcji. W początkach XX wieku Bernard Liban zatrudniał w swoich zakładach 350 robotników.
Równolegle przedsiębiorca przystąpił do budowy fabryki sody w Borku Fałęckim która została otwarta w 1906 roku pod nazwą „Pierwsza Galicyjska Akcyjna Fabryka Sody Amoniakalnej w Podgórzu”. W 1909 roku zakłady zostały wykupione przez koncern belgijskiego przemysłowca Ernesta Solvaya.  
Bernard Liban pełnił także funkcje publiczne. Był radnym miasta Podgórze, działał aktywnie w Wydziale Powiatowym w Wieliczce, oraz w Wydziale Kasy Oszczędności miasta Podgórze, był także radcą Izby Handlowej i Przemysłowej w Krakowie. Wcześniej w 1863 r. brał udział w powstaniu styczniowym, za co spotkały go represje.
Ożenił się w 1871 r. z Julią Grunberg z bogatej rodziny przemysłowców. Zamieszkali w Podgórzu przy ulicy Lwowskiej 18 i dochowali się aż dziesięciorga dzieci.
Obecnie zejście do dawnego kamieniołomu rodziny Libanów nie jest bezpieczne. Na dnie jest woda, jej brzegi zarastają trzciną, gnieżdżą się tu ptaki rozmaitych gatunków. Ale spacerując ścieżką nad urwiskiem, idąc od kopca Krakusa, można obejrzeć to interesujące uroczysko z góry.
I pewnie niewielu spoglądających w dół urwiska wie, że przed ponad stu laty rodzina Libanów rozwinęła trwające od średniowiecza  wydobywanie w tym miejscu kamienia budowlanego oraz wypalanie wapna, rozszerzając swoją działalnośc na inne rejony miasta, a od 1915 roku dzielnicy Podgórze.

niemiecki

Die jüdische Unternehmerfamilie Liban war im 19. Jh. in der Stadt Podgórze tätig, sie gründete Industrieunternehmen und sorgte für ihre Entwicklung. Bernard Liban, Absolvent der Realschule und des Technischen Instituts, gründete eine Fabrik für Gips und Portlandzement. Er führte weiter vervollkommnete Maschinen eigener Konstruktion ein, was zu einer raschen Erweiterung des Unternehmens führte. Nach dem Namen der Unternehmer-Familie Liban wurde ein Steinbruch benannt, dessen Überbleibsel in Form einer ausgedehnten tiefen Grube Allan Starski als Platz diente, an dem er die Szenographie für Steven Spielbergs Film „Schindlers Liste“ aufbaute. Errichtet wurden 34 Baracken und 11 Wachtürme, es wurden Schienen für eine Schmalspurbahn zugeführt und das Gelände wurde mit einem Stacheldrahtzaun eingefriedet. Auf diese Weise wurde anhand erhalten gebliebenen Bilder das Vernichtungslager „Płaszów“ rekonstruiert. Zur Zeit ist die Besichtigung der Grube nicht ungefährlich, aber man kann sie von oben betrachten, wenn man auf einem Pfad von der Seite des Krakus-Hügels spazieren geht. Sicherlich wissen nicht viele derjenigen, die vom Steinhang herunterschauen, dass die Familie Liban vor über hundert Jahren den an dieser Stelle seit dem Mittelalter fortdauernden Abbruch des Gesteins sowie das Kalkbrennen weiter entwickelt hat. So hat sie ihre Tätigkeit auf andere Gebiete der Stadt und seit 1915 auf den Stadtteil Podgórze erweitert.

Information published at 2 September 2007